|
|
|
|
| auf Deutsch | in English | en français |
W 1813 r. została opublikowana w Paryżu 3-cia edycja "Manuel d'Infanterie ou Rséumé de tous de Règlemens, Décrets, Usages, Renseignemens, propres à cette Arme. Ouvrage renfermant tout ce que doivent savoir les sous-officiers" ("Podręcznik piechoty albo podsumowanie wszystkich regulaminów, zarządzeń, instrukcji i wskazań użytecznych dla tej broni. Praca zawierająca wszystko, co podoficer wiedzieć powinien").
Autorem tej pracy jest Etienne-Alexandre Bardin (1774-1841). Pisze on (№ 202, str. 198-201, tłum. z franc. Martin Lancaster, z ang. Paweł Grabowski):
|
|
Fragment ryciny aut. Jügel: "Parada Gwardii Imperialnej w Lustgarten w Berlinie 1806 r." |
Istnieje w armii rodzaj honorów, które nazwiemy honorami wewnętrznymi [honneurs intérieurs]. Zawierają się one w publicznie okazywanych świadectwach hierarchicznie pojmowanej uprzejmości i wyrażają poprzez salutowanie wg ustalonych wcześniej norm. Znakomite rozporządzenia z 1788 r. nie pominęły tych użytecznych szczegółów. Nasz regulamin porządkowy [réglement de police, z 24 czerwca 1792], który skopiował regulamin z 1 lipca 1788 przeszedł do porządku nad ustalonymi zasadami wojskowej kurtuazji, niczym innym ich nie zastępując. W skrócie podajemy, jakie są owe zasady:
Gdy oficerowie generalicji [officiers-généraux] lub oficerowie dowodzący pułkiem przechodzą obok siedzących lub stojących sierżantów, kaprali i żołnierzy, ci w pierwszym przypadku stają w postawie "Portez – vos Armes", podoficerowie (1) zdejmują kapelusz, żołnierze unoszą do niego dłoń; w drugim przypadku salutujący zwracają się w stronę osoby, której oddają honory.
Jeżeli podwładni maszerując przechodzą przed frontem stojących przełożonych podoficerowie salutują zdejmując kapelusz (1), kaprale i żołnierze unosząc do niego dłoń.
Gdy podwładni maszerują z bronią i nie są sformowani podoficer przenosi broń regulaminowo do prawego ramienia; żołnierze przyjmują postawę "Portez – vos Armes". Jedni i drudzy prezentują broń jeśli zwróci się do nich oficer generalicji [officier-général], komendant placu [commandant de la place] albo oficer przełożony [officier supérieur] dowodzący pułkiem lub ich kompanią.
Wszyscy kaprale i żołnierze maszerujący bez broni salutują oficerów generalicji, oficerów dowodzących ich pułkiem i kapitana swojej kompanii zatrzymując się i zwracając w ich stronę bez unoszenia dłoni do kapelusza. Pozostałym szarżom salutują nie zatrzymując się, przez uniesienie wyprostowanej na płask dłoni ku stronie kapelusza przeciwnej salutowanemu.
Podoficerowie (sous-officiers) salutują oficerów generalicji [officiers-généraux], oficerów przełożonych [officiers supérieurs] i kapitana [capitaine] swojej kompanii zatrzymując się, zdejmując kapelusz i trzymając go po prawej stronie bez nachylania głowy i ciała. Innym szarżom salutują w ten sam sposób, ale bez zatrzymywania się (1).
Jeżeli oficer generalicji [officier-général], oficer przełożony [officier supérieur] lub inny przywoła podoficera (sous-officier) albo żołnierza, wysunie się on raźno naprzód i stanie dwa - trzy kroki przed przełożonym. Podoficer zdejmie kapelusz (1), żołnierz uniesie do niego dłoń i obaj pozostają w tej pozycji, aż oficer przestanie do nich przemawiać.
Jeżeli przełożeni stoją i podwładni przechodzą obok nich, podoficer salutuje zdejmując kapelusz (1), a żołnierze unosząc do kapelusza wyprostowaną na płask dłoń.
Oficerowie salutują sobie nawzajem. Wyższa szarża musi zawsze oddawać właściwe honory niższej szarży.
Oficerowie zdejmują kapelusz przed podoficerami (sous-officiers), którzy oddali im honory i unoszą dłoń do kapelusza salutując wszystkim żołnierzom.
Gdy oficerowie generalicji [officiers-généraux], oficerowie przełożeni [officiers supérieurs] lub dowódca kompanii wchodzą do pomieszczeń baraku żołnierze wstają, zajmują miejsce po przeciwnej stronie wezgłowia swojego łóżka i unoszą wyprostowaną dłoń, aż przełożony da komendę "Repos". Przed wszystkimi innymi oficerami żołnierze powstają bez zmiany swych miejsc.
(1) Nota: Skoro podoficerowie noszą obecnie czako podobnie jak żołnierze, jedni i drudzy uniosą dłoń do czaka, palce w górę, wnętrze dłoni na zewnątrz.